Ay, yaşam için uygun bir yer sayılmaz. Yüzey sıcaklığı büyük değişimler gösteriyor, solunabilir bir atmosfer bulunmuyor ve Güneş ile uzaydan gelen radyasyon yüzeye doğrudan ulaşıyor. Üstelik Ay toprağını kaplayan regolit, cam kadar keskin olabilen küçük parçacıklar içeriyor.
Bilim insanları bu şartlar nedeniyle uzun süre Ay yüzeyinde herhangi bir yaşam biçiminin hayatta kalamayacağını düşündü. Ancak NASA’nın yeni araştırması bu görüşe önemli bir ayrıntı ekledi. Ay’ın özellikle kutuplara yakın, sürekli gölgede kalan bazı bölgeleri mikroorganizmaları radyasyondan koruyabilecek şartlara sahip olabilir.
NASA Goddard Uzay Uçuş Merkezi’ndeki araştırmacılar, Ay yüzeyindeki bu alanları üç bakteri grubu ve iki mantar türüne ait verilerle karşılaştırdı. Sonuçlar, yalnızca aşırı koşullara dayanabilen mikroorganizmaların değil, daha sıradan bazı türlerin de Ay’da uzun süre varlığını koruyabileceğini gösterdi.
Ancak burada aktif şekilde yaşayan ve çoğalan mikroplardan söz edilmiyor. Araştırmaya göre bazı mikroorganizmalar metabolik faaliyetlerini neredeyse tamamen durdurdukları “kriptobiyoz” durumuna geçerek uygun şartlar oluşana kadar varlığını sürdürebilir.
Ay’ın soğuk tuzakları mikropları koruyabilir
Araştırmacılar çalışmaya dahil edecekleri mikroorganizmaları radyasyon ve sıcaklık değişimlerine karşı dayanıklılıklarına göre seçti.
Bunlardan biri Deinococcus radiodurans adlı bakteri. Bilim insanları bu bakterinin uzay şartlarında hayatta kalabildiğini ve yüksek radyasyona dayanabildiğini uzun süredir biliyor. Bu özellik aynı zamanda uzay görevleri açısından bir sorun yaratıyor. Dünya’dan taşınan mikroorganizmalar başka gök cisimlerine ulaşırsa, gelecekte yapılacak yaşam araştırmalarının sonuçlarını etkileyebilir.
Çalışmada daha şaşırtıcı sonuçlar veren türlerden biri ise Aspergillus niger oldu. Dünya’da banyo ve havalandırma sistemleri gibi sıcak ve nemli alanlarda görülen bu mantar, Uluslararası Uzay İstasyonu’nda da hayatta kalabiliyor. Araştırmacılar, mantarın istasyonun dışındaki zorlu uzay şartlarına bile dayanabildiğini belirledi.
NASA’dan araştırmacı Aaron Regberg, bu sonucu beklemediğini ve söz konusu mikroorganizmaların kuruyarak yaşam yeteneğini kaybedeceğini düşündüğünü belirtti.
NASA beş farklı mikroorganizma grubunu inceledi
Araştırma ekibi Deinococcus radiodurans ve Aspergillus niger dışında Bacillus subtilis ve Staphylococcus aureus bakterileri ile Fusarium cinsine ait çeşitli mantar türlerini de çalışmaya dahil etti.
Bilim insanları daha sonra bu mikroorganizmaların dayanıklılık verilerini Ay’ın çevre koşullarıyla karşılaştırdı. Bunun için NASA’nın Lunar Reconnaissance Orbiter aracından gelen sıcaklık ve yükseklik verilerini kullandılar.
Hazırlanan model, Ay yüzeyindeki farklı bölgelerin ne kadar radyasyona maruz kaldığını da hesapladı. Özellikle kutuplardaki bazı alanlar ultraviyole ışınlarından büyük ölçüde korunuyor.
Bu bölgeler aynı zamanda “soğuk tuzak” olarak biliniyor. Güneş ışığının ulaşmadığı bu alanlarda sıcaklık o kadar düşük seviyelerde kalıyor ki normal şartlarda uzaya karışacak su gibi maddeler burada uzun süre korunabiliyor.
Araştırmaya göre aynı koşullar, bazı Dünya mikroorganizmalarının da uzun süre varlığını sürdürmesine yardımcı olabilir.
Ay, Dünya’nın geçmişini saklayan bir dondurucu olabilir
Araştırmanın ortaya çıkardığı ihtimaller yalnızca gelecekteki insanlı Ay görevleriyle sınırlı değil.
Çalışmanın başındaki NASA Goddard araştırmacısı Prabal Saxena’ya göre, Güneş Sistemi’nin erken dönemlerinde Dünya’ya çarpan büyük gök cisimleri gezegenimizden kopan parçaları Ay’a taşımış olabilir. Eğer bu parçalar mikroorganizmalar içeriyorsa, bazıları Ay’ın kutuplarındaki korunaklı alanlara ulaşmış olabilir.
Bu durumda Ay’ın kutupları, Dünya’nın çok eski dönemlerinden kalan biyolojik izleri saklayan doğal bir dondurucu görevi görmüş olabilir.
Bu ihtimal gelecekteki Ay görevlerini daha önemli hale getiriyor. Astronotların Dünya’dan taşıdığı mikroorganizmalar araştırma alanlarını kirletebilir ve eski biyolojik izlerle yeni gelen mikropları birbirinden ayırmayı zorlaştırabilir.
Araştırmacılar bu nedenle Ay’ın kutuplarında kurulacak bilimsel alanlarda sıkı temizlik ve biyolojik koruma kurallarının uygulanmasını istiyor.
Gelecekte yapılacak deneyler, farklı mikroorganizma türlerinin Ay koşullarında ne kadar süre dayanabileceğini doğrudan test edebilir. Böylece bilim insanları hem yaşamın sınırlarını daha iyi anlayabilir hem de Ay’da Dünya’nın geçmişinden kalmış biyolojik izlerin bulunup bulunmadığını araştırabilir.
The post NASA’dan şaşırtan sonuç: Ay, Dünya’nın geçmişini saklıyor olabilir first appeared on .
