İran Ulusal Güvenlik Konseyi’nin başına getirildi: Muhsin Rızai kimdir?

İran’da eski Devrim Muhafızları Ordusu Komutanı Muhsin Rızai, Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Genel Sekreterliği görevine atandı.

İran dini lideri Ayetullah Mücteba Hamaney’e yakınlığıyla bilinen Rızai, Muhammed Bakır Zülkadr’ın yerine göreve getirildi.

71 yaşındaki Rızai, Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın başkanlık ettiği ve İran’ın güvenlik ile dış politika alanındaki temel kararlarının koordine edildiği konseyde kilit rol üstlenecek. Zülkadr ise Hamaney’in siyasi danışmanı olarak atandı.

Rızai, 1979 İran İslam Devrimi’nin ardından Devrim Muhafızları Ordusu’na katıldı. Henüz 27 yaşındayken, 1981’de örgütün komutanlığına getirildi ve bu görevi 16 yıl sürdürdü.

1980-1988 İran-Irak Savaşı’nın büyük bölümünde Devrim Muhafızlarının başında bulunan Rızai, örgütün kara, deniz ve hava gücünün genişletildiği dönemin önemli isimleri arasında yer aldı.

Rızai, Devrim Muhafızları Komutanlığı’ndan ayrıldıktan sonra da İran siyasetinin ve güvenlik bürokrasisinin önde gelen isimlerinden biri oldu.

Birden fazla kez cumhurbaşkanlığına aday olan Rızai, İbrahim Reisi döneminde 2021-2023 yılları arasında ekonomik işlerden sorumlu cumhurbaşkanı yardımcılığı yaptı.

MÜCTEBA HAMANEY’E YAKIN İSİM

Rızai, Mücteba Hamaney’in mart ayında İran’ın yeni dini lideri olmasının ardından askeri danışmanlığına atanmıştı.

Hamaney, 10 Ağustos’ta yayımladığı kararnameyle Rızai’yi Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi’ndeki temsilcisi olarak da görevlendirdi.

Rızai, ABD ile devam eden çatışmalar sırasında yaptığı sert açıklamalarla da gündeme geldi.

Müzakerelere karşı kuşkucu bir tutum sergileyen Rızai, Washington’a yönelik tehdit içeren açıklamalarda bulundu ve ateşkesin uzatılmasına karşı olduğunu dile getirdi.

Rızai, gençlik yıllarında Şah Muhammed Rıza Pehlevi yönetimine karşı faaliyetlerde bulundu.

1973’te Şah’ın istihbarat örgütü SAVAK tarafından tutuklanan Rızai, 1970’li yıllarda monarşiye karşı mücadele eden Mansuroun örgütünün kuruluşunda da rol aldı.

Örgütün bazı üyeleri, 1979 devriminin ardından Devrim Muhafızları Ordusu’nun üst düzey kadrolarında görev aldı.

İRAN-IRAK SAVAŞINDAKİ ROLÜ TARTIŞMA KONUSU OLDU

Rızai’nin İran-Irak Savaşı sırasındaki komutanlığı ülkede uzun yıllardır tartışılıyor.

Özellikle Aralık 1986’da Basra yönündeki Irak savunmasını aşmak amacıyla başlatılan ve İran güçlerinin ağır kayıplar verdiği Kerbela-4 Operasyonu’ndaki rolü eleştirilere neden oldu.

Rızai, 2018’de yaptığı bir açıklamada Kerbela-4 Operasyonu’nun daha sonraki Kerbela-5 saldırısı öncesinde Irak kuvvetlerini yanıltmak amacıyla kullanıldığını savundu.

Açıklamaları savaş gazileri, hayatını kaybeden askerlerin aileleri ve bazı siyasi isimlerin tepkisini çekti.